Zoeken in deze blog

Gelezen

Mijn kasten staan vol boeken die ik heb gelezen, en als ik ze pak en doorblader, komt er verbazingwekkend veel terug. Maar als iemand me vraagt welk boek ik het laatst heb gelezen, blijf ik vaak het antwoord schuldig en helemaal als de vraag is welk boek indruk heeft gemaakt.
Daarom een poging om vanaf 19-1-2001 bij te houden wat ik heb gelezen, met kort commentaar.
Waarbij op 27-2-2003 en 15-4-2003 en 10-6-2003 en 3-6-2004 en 5-2-2006 en 7-4-2007 en 30-08-2010 opgemerkt dat me dat niet helemaal (of beter helemaal niet) is gelukt.
En waarbij in 2006 nog opgemerkt dat ik de talloze non-fictie-boeken voor kinderen die ik heel of half lees of doorblader voor de uitgeverij ook buiten beschouwing laat. Daarvoor heb ik weer een ander lijstje… of niet. Waarbij in oktober 2010 weer opgemerkt dat  ik wegens prepensioen niet meer zoveel non-fictie-boeken voor kinderen lees, maar wel tijd heb om deze lijst met terugwerkende kracht aan te vullen. Waarbij september 2011 weer opgemerkt dat dit toch wat tegenvalt, dat aanvullen. 
Ook de kinder- en jongerenboeken die ik voor het Nederlands Letterenfonds lees, vermeld ik niet altijd. De andere kinder- en jongerenboeken die ik in het voorbijgaan lees, met name als ik ze binnen een uur uit heb, vermeld ik niet.
Intussen lees ik verder.

Aarsman, Hans. Ik zie ik zie. 2009.
Gebundelde stukken ‘Aarsman collectie’. Zeer amusant en leert goed kijken. (2009.)
Abdolah, Kader. De reis van de lege flessen. 1997. Gelezen december 2015. Stond al jaren in mijn kast, als leesgoed mee naar Thailand genomen. Redelijk ontroerend verhaal over het wel en wee van een Perziche vluchteling in Nederland. Hoog autobiografisch gehalte, neem ik aan.
Appel, René. Als broer en zus. CPNB, 2005. Gelezen 2010. 'Grootmeester van de psychologische thriller', staat achterop. Valt tegen, vind ik. In ieder geval geen thriller. En geen bewaarboek.
Margaret Atwood. Stone Mattress. Nanatalese / Doubleday, New York, 2014. Gelezen 2015. Grillige, Dahl-achtige verhalen.
Avallone, Silvia. Staal. Bijna 'sociaal-realistisch' verhaal over twee meisjes uit minder gegoede klasse in Piombino, Italië. Mooi!.
Avey, Denis; met Rob Broomby. De man die naar Auschwitz wilde. The House of Books, 2011. Indrukwekkend relaas, van een krijgsgevangene die puur uit nieuwsgierigheid en uit mededogen enkele keren van plaats verwisseld met een joodse gevangene. Die kan dan op krachten komen.
Beekmans, Kees. Tussen hoofddoek en string, Marokko, de snelle modernisering van een Arabisch land. (2010.) Gelezen 2010, mede i.v.m. reisje naar Marrakech. Informatief!
Beerten, Els. Allemaal willen we de hemel. Indringend verhaal over vriendschap en haat, rond twee vrienden die verschillende keuzes maken in WO II, België (Vlaanderen). (2008.)
Bergen, Annegreet van. Mijn moeder wilde dood, een persoonlijk en praktisch verhaal over zelfbeschikking. Atlas, 2010.  (2010.)
Buitengewoon helder en actueel boek over het kiezen van je eigen dood. Indrukwekkend.
Bernlef. De pianoman. Boekenweekgeschenk 2008.
Mooi verhaal met weliswaar geleend thema. Dat Groningse dorp! Heel goed gedaan.
Besson, Patrick. Saint-Sépulcre! 2005. Hilarisch verhaal in de Middeleeuwen over een jonge rijke losbol Richart en zijn vriend de troubadour / jongleur Bénodet. En passant (bijna letterlijk) worden ook de Kruistochten beschreven. In het Frans gelezen, 2009, in Fréjus. Viel heel niet tegen.
Bezaz, Naima el. Minnares van de duivel. 2002, gelezen (eindelijk) 2018. Onderhoudende verhaaltjes over bijgelovige mensen.
Blokker, Jan, jr. Alle wegen naar Rome. 2009. Amusant verslag van zijn voettocht naar Rome. Gelezen mei 2009.
Amy Bloom. Lucky Us. Random House, New York, 2014. Gelezen 2015. Schitterend verhaal! Soort road trip van Eva en haar vier jaar oudere halfzus Iris.
Bondoux, Anne-Laure. De tranen van de moordenaar. Gottmer, 2005. Bijzonder verhaal over jongetje Paolo dat opgroeit met de moordenaar (Angel!) van zijn ouders. Angel gaat van de jongen houden, de jongen van hem. Voor Angel loopt het uiteindelijk tragisch af, voor Paolo niet. Gelezen in 2005.
Bontekoe, Het journaal van. hertaald door Thoms Rosenboom. Polak & Van Gennip, 2004. Moeilijk te zeggen wat nu de charme is van dit verslag, misschien het ongekunstelde inkijkje in het zeevaren begin 17e eeuw. Gelezen 2006.
Brink, André. Before I Forget. 2004. Eerst: wat moet ik met een oude womanizer die terugkijkt op zijn leven. Maar al snel pakt het verhaal. Gaat over liefde, verraad en verval, met ook nog een mooie rol voor hoofdpersoons (Chris Minnaar, auteur op leeftijd, nomen est omen) moeder, en over Zuid-Afrika. Gelezen 2007.
Byatt, A.S. Het boek van de kinderen. 2010. Eerst had ik wat moeite met de erg droge stijl, daarna pakte het verhaal me en kon ik bijna niet ophouden met lezen. Meesterlijk! En uiteindelijk ook ontroerend.
Anne Cameron. Dochters van Kopervrouw. Indiaanse mythes, beetje persoonlijk bewerkt. Interessant, maar wat houterig. Half gelezen, daarna na wat bladeren weggelegd. (2009.)
Carroll, Lewis. Alice in Wonderland en Alice Through the Looking-glass. Verscheidene keren, en inclusief de prachtige Annotated Alice van Martin Gardner.
Céline. Voyage au bout de la nuit. Nog op de stapel, ben al op viervijfde. Prachtig, maar moeilijk Frans. (2005-)
Claudel, Philippe. Grijze zielen. Prachtig, macaber, scherp, schrijnend verhaal. Verteller politieagent kijkt terug op mistroostig leven met dieptepunt in WO I. Deed me denken aan Céline.
Claus, Hugo. Het huis van de liefde. Er zitten prachtige gedichten bij. In Venetië voorgelezen aan Hettie. Voorgelezen komen ze het best tot hun recht – maar dat geldt voor alle echte poëzie. (2009.)
Coelho, Paulo. De pelgrimstocht naar Santiago. De Arbeiderspers, 1993, 23e druk
2010.
Mooie passages en uitspraken (in de trant van: de zin van de weg is de weg zelf), maar ook veel reli-magische fantasy-achtige rimram. Onbegrijpelijk, die 23e druk. Gelezen 2010.
Coetzee, J.M. Portret van een jonge man.
Geweldig intrigerend, genadeloos. Gelezen 2007.
Cohen, Floris. De herschepping van de wereld, het ontstaan van de moderne natuurwetenschap verklaardBert Bakker, 299p., ISBN 978 90 351 3102 6, € 29,95. (2007.)
Nog eens lezen! Een boeiende verhandeling. (2009. Gekregen in 2008.)
Constandse, Anton. De bron waaruit ik gedronken heb, herinneringen van een vrijdenker. Meulenhoff, 1985. Gelezen 2012, Nepal. Boeiender dan ik dacht! Wat een muggezifters en miereneukers waren die bevlogen -isten begin 20e eeuw!
Dew, Josie. Vrolijk verslag van een fietstocht door Japan. Inspirerende chaoot. Gelezen 2007. 30-10-07 naar broer Peter te leen gestuurd.
Defoe, Daniel. Alleen op de wereld. Zal ik gelezen hebben rond 1976 en ik was diep onder de indruk. Later nog minstens één keer herlezen. Niet meer zo diep onder de indruk, maar nog altijd een goed verhaal, met een hoeveelheid drama, dood, slechtigheid en tragiek die ik in veel hedendaagse jeugdliteratuur mis.
Dickinson, Peter. Kinderen van de maanvalk. Intrigerende poging om een verhaal te plaatsen in het allereerste begin van de mensheid. Had ik eigenlijk in het Engels moeten lezen, vermoed ik. 2002 of 2003.
Dis, Adriaan van. Ik kom terug. 2014, gekezen 2015.Fraai portret van een moeder.
Doherty, Paul. The song of the gladiator; political intrige in Ancient Rome. Headline, 2004. Gelezen november 2006. Onderhoudende whodunnit die speelt in Rome rond 400, keizer Alexander en de opkomst van het christendom. Onderhoudend, meer ook niet.
Dragt, Tonke. Brief voor de koning, ook ander werk, maar dit vond ik het mooist.
Edmonds,David, en John Eidonow. De vloek van Wittgenstein. Ambo, 2001. Gel. 2009.
Waarom verhief Wittg. een pook tegen Popper toen hij in Cambridge, Trinity College, kamer M3, een lezing gaf? Filosofiegeschiedenis op zijn best, als een proces-verbaal compleet met bewijsvoering, maar ook verhelderend over Wittg. en Popper. Herlezen waard.
Eggers, David. Hoe hongerig wij zijn.
Vreemde, curieuze en soms intrigerende korte verhalen. Het een pakt me meer dan het andere. Heb het nog niet uit. Lezende in 2007.
Fullerton, Jay. The Truth about Food. Een goed en lezenswaardig boek. Gel. 2007.
Geelen, Jean-Pierre. Blinde vink. (Atlas, 2009.) Onderhoudende ode aan de vogels en het vogelkijken (Niet te verwarren met: vogelen.) (Gelezen 2011.)
Gerritsen, Jan. IJsland ontploft, over saga's en bankiers, vissers en vulkanen. 2010, gelezen 2010. Amusant en heel informatief.
Golding, William. Lord of the Flies. Gelezen en herlezen. Top Tien. Zie (2006) over Golding http://www.william-golding.co.uk/.
Goodwin, James. De brand van Istanboel. (2007.) Mooie thriller met 19e-eeuw Istanboel als onderwerp en decor tegelijk.
Gore, Al. Een ongemakkelijke waarheid. Meulenhoff, [2006]. Ongemakkelijk boek, niet alleen door de feiten en verbanden die hij opsomt, maar ook doordat hij er zelf zo aanwezig in is, samen met z’n Tipper en kinderen. Had voor mij niet gehoeven. (2007.)
Grunberg, Arnon. De asielzoeker. (2010.) Merkwaardig verhaal... Absurdistisch. (Gelezen 2011.)
Grunberg, Arnon. Tirza. Knap, ongemakkelijk. De onzichtbare verteller slaat zijn personages van dichtbij gade, genadeloos. (Gelezen 2014.)
Haasse, Hella. Berichten van het blauwe huis. Singel pockets, 2007, 19e druk. (1e dr. 1986.) Uit nalatenschap moeder, met voorin geschreven: 'maannachten kunnen helpen bij het ordenen van je gevoelens en gedachten'. Gedegen verteld verhaal.
Haddon, Mark. Het wonderbaarlijk voorval met de hond in de nacht. Vertaling van The curious incident of the dog inthe night-time. Juweeltje. De verteller is de hoofdpersoon, een autistische jongen die bij zijn vader woont. Hij wordt valselijk beschuldigd van het doden van een hond en wil uitzoeken wie dat wél heeft gedaan, vlucht uiteindelijk naar Londen, naar zijn elders wonende moeder. Hij weet dat die moeder bestaat door het ontdekken van brieven - zijn vader had altijd gezegd dat ze bij een ongeluk was omgekomen. De stijl is bijzonder. Dat die jongen autistisch is wordt uiteraard nergens vermeld - want dat weet hij niet. De lezer krijgt het snel genoeg door. De beschrijving van zijn tocht door Londen is een juweeltje in een juweeltje. Gelezen in 2004.
Haddon, Mark. Een akkefietje. (Contact, 2006.) Vert. van A spot of bother (2006). Op een derde van het verhaal werd ik gegrepen. Onweerstaanbaar grappige soap over George, die op een dag een plekje op zijn been ontdekt en denkt dat het kanker is. (De Engelse titel is dus beter.) De angst gaat hem beheersen, hij wordt, zoals hij zelf ook vaststelt, gek. Intussen beleven we ook het wel en wee van onstuimige dochter Katie (trouwt wel / niet / wel met Ray), homo Jamie (Tony komt niet / wel / niet want het is uit / toch wel naar de bruiloft), geheime (nee, toch niet meer zo geheime) minnaar David van echtgenote Jean. Heerlijk om (zoals ik deed) ’s avonds of op vakantie te lezen. Gelezen in 2011.
Halsema, Femke. Pluche.
Lovenswaardig stukje politieke autobiografie en nog leesbaar ook. Zo'verantwoording zouden meer politici moeten doen. (2018)
Harari, Yuval. Homo Sapiens.
Geweldig, wat een geschiedenisboek! Voor leesvaardige Sapiens vanaf 14 jaar. (2018)
Haring, Bas. Kaas en de evolutietheorie.
Zelden zo’n goed en toegankelijk geschreven visie op de evolutie gelezen. Daarom hier vermeld, al vermeld ik doorgaans voor werk gelezen kinderboeken niet. (2006.)
Haring, Bas. Voor een succesvol leven.
Als eenheid gepresenteerde reeks opstellen over onhandige eigenschappen en hun nut voor het voortbestaan. Hier en daar wat babbelachtig, er had een strenge redactie moeten gepleegd worden, maar niettemin onderhoudend en intelligent. (2007.)
Hart, Kees ‘t. De kunst van het schrijven. (Querido, 2007).
Zeer behartenswaardige tekst, bijna verplichte kost, vind ik, voor wie aan recenseren en literatuurstudie doet. Kees ’t Hart benoemt de stem in het verhaal. Met zes intelligente analyses. (2009.)
Hessel, Stéphane. Indignez-vous! (Indigène éditions, 2010.) Hartstochtelijk pleidooi voor verzet tegen de geldwolven van deze wereld. Inspireerde vele duizenden jongeren in Frankrijk en elders. Gelezen 2011. Stukje blog.
Hoving, Isabel. De een na laatste dood van het meisje Capone. 2015. Gelezen 2015. Recensie in voorbereiding of al geplaatst. Facinerende sf/fantasy (meer fantasy dan sf), met identiteit, verraad en trouw als thema's.
Huigens, Ties, Peter de Jong e.a. Muggenzifters en mierenneukers. Laboratorium vor entomologie, Wageningen, 2006. Half gelezen 2015. Bundel opstellen onder insectenonderzoek. Vaak geestig, soms wat langdradig, met iets te veel wetenschappelijke details. Wel informatief, maar soms stukjes overgeslagen.
Huche, Magali le. Paco en het orkest. 2015. Gelezen 2015. Vergeten of ik het voor Verborgen talenten heb ontvangen of aangevraagd, maar het is een waardeloos boekje, het bespreken niet waard. Verhaaltje van niks en geen goede kennismaking met het verschijnsel orkest, want te hooi en te gras wat instrumenten, en rommelige keuze van geluidsfragmenten.
Joris, Lieve. Mali Blues. Onderhoudende reisverhalen. (2006.)
Kadare, Ismail. Kroniek van de stenen stad. Decor: niet bij naam genoemd stadje in Albanië voor en tijdens WO II. Hoofdpersoon een jongen van een jaar of negen (schat ik). Mooi, teder verhaal. Humor: de kwebbelende vrouwen. (‘Ach, ach.’) (Moeder Pino: ‘Het einde is nabij’.) Stad en mensen komen tot leven, de machtswisselingen zijn deel van het decor, maar hebben soms ineens een diepe invloed. (Februari 2006.)
Volgens Wikipedia (2006) is het stadje Gjirokastër, waar Kadare en Hoxha geboren zijn, voorbeeld geweest.
Kahn, René. Onze hersenen. Zeer interessant en verhelderend. (April 2008.)
Kawabata, Yasunari. Schoonheid en verdriet. Vertaling Luk Van Haute. Meulenhoff, 1965. Gelezen Kreta 2008. Nou ja, gelezen… ben gaan bladeren en heb einde gelezen. Ik wou weten hoe het afliep, maar verhaal kon me niet pakken, of dat nou door de afstandelijke verteller komt of dat de vertaling te houterig is, ik weet het niet.
Koch, Herman. Red ons, Maria Montanelli. Puberverhaal dat zeer ten onrechte op de flap door Rubinstein met The Catcher in the Rye wordt vergeleken. Gelezen in 2002.
Koestler, Arthur. The Thirteenth Tribe. Picador, 1976. Fascinerend vertoog over de geschiedenis van de Khazaren en de gevolgen van hun overgang tot het joodse geloof. Betoogt dat een groot deel van de Oost-Europese joden in feite afstamden van de Khazaren, die in oorsprong hoorden tot de vele Turksachtige stammen die zo’n 1600 jaar geleden uit Centraal-Azië richting Europa trokken. Gelezen in 2010.
Konrad, György. Tuinfeest. Zeer geroemd, maar ik haakte halverwege af. Erg neuzelig soms, gekunsteld met zijn meerdere vertellers. Misschien later nog eens, als ik het niet weggeef. Maar ja, wie geeft er nou een verhaal weg dat-ie zelf niet wil lezen? (2006.)
Kouwenberg, Bert. De vlucht van de kraai. Verschenen in 2002, gelezen 2003. Nou het vervolg nog. Simpel maar toch boeiend verhaal met veel volksverhaal-achtige trekken.
Kouwenberg, Bert, en An van ‘t Oosten. De rode leeuw. Verschenen 2009, gelezen 2009. Achtergrond Middeleeuwen in Spanje, inquisitie en verzet daartegen. Niet slecht, soms net wat te kinderboek-achtig.
Krabbé, Tim. Een tafel vol vlinders. 2009. Boekenweekgeschenk 2009. Vader-zoon,  teleurstellingen, ondoorgrondelijk beëindigen van relatie. (2009.)
Kross, Jaan. Tussen drie plagen. 2018, vertaald uit het Estlands; oorspr. Kolme katku vahel, 1970-1980. Gelezen 2018, deels tijdens tocht naar Tallinn. Schitterend. Werd de Middeleeuwen in gezogen, liep met Pall mee.
Kuijer, Guus. De zwarte stenen. 1984. Vond dit boek in een bibliotheekje van Old Lamp Resort, Koh Jum, Thailand. Gelezen december 2015. Boeiend, onderhoudend, iets te zwartwit.
Lecarré, John. Diverse titels gelezen. In 2004 Single en single (in vertaling) en The spy who came out of the cold. (Nachtkastje.) In 2003 The constant gardener. Ik vind hem fantastisch.
Lee, Harper. To kill a mockingbird. 1960. Gelezen december-januari 2015-2016. Wat een fantastisch, ontroerend verhaal over de dochter van een dappere advocaat, die in 1935 in het diepe zuiden van de VS (Alabama) een zwarte verdachte kansloos verdedigt.
Lenoir, Frédéric. Handleiding voor een evenwichtige geest en een kalm gemoed. Ten Have / Van Halewijck, 2010, vert. door Vanno Jobse van Petit traité de vie interieure, 2010. Interessant, maar ook irritant, de man lijkt wel een dominee.
Lessing, Doris. Memoirs of a Survivor, 1974. Beklemmend verhaal, dat zich afspeelt in Groot-Brittannië in verval, ergens verderop in de 21e eeuw. Beklemmend doordat het ondanks de ‘social science-fiction’ toch griezelig reëel en bekend overkomt en het verval heel geleidelijk wordt toegediend. Ooit gekocht en gelezen, in voorjaarsvakantie 2004 weer opnieuw begonnen en niet helemaal uit.
Levi, Primo. Is dit een mens? 1947 - 1958, Ned. vert 1987. Heruitg. 2007. Wát een verslag! Navrant, niet bitter. Dit is onmisbare tekst voor wie Auschwitz of een van de andere kampen bezoekt. Gelezen juni 2009.
Liebenberg, Lauren. De zinnelijke geneugten van pindakaas en jam. Artemis & Co. 2008. Vert. door Noor Koch van The Voluptious Delights of Peanut Butter and Jam, Virago, 2008. Gelezen 2010-2011. 'Indringende roman over twee zusjes die opgroeien in het koloniale Afrika', staat op de cover onder de titel en dat is een van de stomste ondertitels ooit. Ten eerste maak ik zelf wel uit of een roman 'indringend';  is, ten tweede gaat het om Rhodesië onder Ian Smith en dat is zo speciaal dat 'het koloniale Afrika' het verhaal tekort doet. Vertelster is Nyree, rond negen, en ja, het verhaal gaat over haar en d'r zusje Cia. Een leven op een boerderij, vol onheilstekens: de terrs die het op de witten gemunt hebben, vader die voortdurend weg is omdat hij op de terrs jaagt. Hun neef Ronin heeft een vals karakter en maakt hen het leven zuur - Cia bekoopt dat einde verhaal met de dood, net als eerder hun hondje Moosejaw. Het perspectief van de jonge verstelster is bijzonder knap volgehouden. Geen vrolijk einde, als een onweersbui die al tijden in de lucht hangt en dan eindelijk uitbarst.
Lindgren, Astrid. De gebroeders Leeuwenhart. Een van haar mooiste, en rond 2001 met succes voorgelezen aan zoon.
Linden, Rob van der. Het logboek van Brandaan. 2004. Gekregen in 2008, gelezen 2009 (Bologna).
Bont verhaal over één persoon en acht levens, dwars door tijd en plaatsen heen. Boeiend en amusant tot bijna op het eind. Daar had het van mij iets compacter gemogen.
Loon, Hendrik van. The Story of Mankind. 25e druk, 1963. (1e dr. 1939.) (2009.)
Al die jaren in mijn kast, ooit gekregen van tante Miep, vermoedelijk was ik rond 12 jaar en ik was er niet aan toe. Nu eindelijk eens serieus aan begonnen. Het lijkt zo aanlokkelijk, de hele geschiedenis in één boek. Het valt tegen. Van Loon kijkt met de blik van een blanke Amerikaan, concentreert zich dientengevolge op Europa en heeft dus te veel omissies en blinde hoeken om deze geschiedenis geloofwaardig te maken. Halverwege ben ik afgehaakt. Ik bewaar het alleen omdat de hoofdstukken over de Europese Middeleeuwen wellicht nog interessant zijn. Maar zijn vroegste geschiedenis is achterhaald, de introductie van de Egyptenaren is tenenkrommend, China wordt geheel vergeten, India bijna, de Maya’s en Azteken doen ook niet mee, Amerika telt pas mee als er Europeanen heengaan, en zo meer.
Luijendijk, Joris. Dat kan niet waar zijn. 2015. Gelezen december 2015. Inderdaad, dat zou niet waar moeten zijn... maar is het wel.
Luijendijk, Joris. Een tipje van de sluier. Prettig leesbare informatie over de Islam. (2008.)
Luijendijk, Joris. Het zijn net mensen. 2006. (Gelezen 2009.) De achterkant van de journalistiek, in het bijzonder het correspondentschap. Rake opmerkingen over de ingewikkeldheid van het Midden-Oosten.
Lurie, Alison. Only children. Prachtig! Indrukwekkend. Gelezen in 2003.
Maalouf, Amin. Eeuwig zonder vrouwen. Gelezen in 2006. Cerebraal, amusant. ‘Wat als…’ En zie ook Volkskrant-correspondent (in Nairobi) Kees Broere in de Volkskrant 21-8-2006, ‘Van woede naar geweld’.
Macchiavelli. De heerser. Amusant, zo’n cynische handleiding voor machthebbers. Ook nu nog relevant. Gelezen mei/juni 2006.
Mak, Geert. Reizen zonder John. E-boek, 2012. Onderhoudend en leerzaam. En nogal somber over de VS.
Mann, Thomas. Tod in Venedig. Herlezen 2018, en opnieuw: wat een goed geschreven verhaal.
Marcom, Micheline Aharonian. Three apples fell from
heaven.
HarperCollins, 2002. Gelezen 2011. Schrijnende verhalen met
Armeense hoofdpersonen tijdens WO I in Turkije.

Marsden, Philip. Armenië. (Atlas, 1995/2007. Vert. uit het Engels.) Amusant en informatief reisverslag. Die paar foto’s hadden weggelaten kunnen worden. (Gelezen juni 2007.)
Menzel, Peter, en Faith D’AlusioHungry Planet. Uitgever, 2006. Prachtig boek met portretten van families over de hele wereld met wat ze in een week eten, plus veel andere zaken over eten. Heel mooi. Gelezen / lezende 2007.
Mercier, PascalNachttrein naar Lissabon, Wereldbibliotheek, 2007. (Oorpsr.: Nachtzug nach Lissabon, 2004.) (2009.)
Wat een prachtig verhaal! De leraar Mundus (Raimund) Gregorius die na tientallen jaren lesgeven aan een Zwitsers gymnasium ineens naar Lissabon vertrekt, geraakt door eerst een Portugese vrouw die bijna van een brug springt, vervolgens een boek van een onbekende Portugese auteur, Amadeu Ignacio de Almeida Prado, wiens gangen hij nagaat en wiens bespiegelingen hem en mij raken.
Maakt benieuwd naar andere romans van Mercier, ofwel Peter Bieri, met name Perlmann’s zwijgen. Lex ter Braak, VN 8-12-07:
De tekens zijn nauwelijks mis te verstaan: met Mercier is een groot schrijver opgestaan.
Pascal Mercier is het pseudoniem voor Peter Bieri die in het dagelijks leven hoogleraar filosofie te Berlijn is. Onder zijn eigen naam publiceerde hij in 2001 Het handwerk der vrijheid. Over de ontdekking van de eigen wil. Hij had toen al twee romans op zijn andere naam staan. Hoewel het gebruik van een pseudoniem voor zijn literaire werkzaamheden een scheiding suggereert tussen de academicus en de romanschrijver, liggen beide toch in elkaars verlengde.

Wat Bieri en Mercier gemeen hebben, is hun onderzoek naar de vrije wil van de mens, de mogelijkheden van zijn handelen en de verantwoordelijkheid van het individu voor zijn daden of juist dadenloosheid. In Het handwerk der vrijheid schrijft Bieri dat hij alle filosofische geschriften die hij over de wil van de mens gelezen heeft, terzijde schoof om zelf te peilen wat hij ervan vindt. Op systematische wijze analyseert hij vervolgens dit onuitputtelijke onderwerp dat de menselijke geest vanaf het eerste moment van zijn (religieuze) zelfreflectie heeft beziggehouden. Bieri wil het menselijk handelen eerst en vooral begrijpen door de wetmatige voorwaarden ervan te ontdekken.

In Merciers spannende ideeënroman Perlmann’s zwijgen zijn we vanaf de allereerste bladzijde getuige van de hopeloze desintegratie van Philip Perlmann. Langzaam maar onherroepelijk valt de alom gerespecteerde hoogleraar taalkunde uit de van woorden gesponnen cocon van zijn bestaan. Hij twijfelt aan de voorwaarden van zijn leven, verliest de controle over zijn handelen en begrijpt de samenhang tussen de dingen niet meer. In de loop van de roman wordt die innerlijke desintegratie ook zichtbaar: zijn kleren scheuren, raken besmeurd met modder en bloed en zelf verdwijnt hij door een flauwte tijdelijk uit de wereld. Maar erger dan dat is de morele ontsporing van zijn denken.
Mernissi, FatimaHet verboden dakterras. Verhalen uit mijn jeugd in de harem. 1994, Ned. vert. ook 1994. Ja, interessant, maar toch niet geheel uitgelezen, halvewrege geloofde ik het wel.  Gelezen april-mei 2009.
Milne, A.A. Pooh, in allerlei varianten, uiteraard ook de oorspronkelijke tekst, maar de kennismaking begin met de vertaling dor Nienke van Hichtum, voorgelezen door mijn moeder, rond 1970 (vermoed ik).
Modiano, Patrick. Dans le café de la jeunesse perdue. (Gallimard, Folio, 2007.) Ontroerend verhaal over een meisje met wie het eigenlijk wel slecht af moet lopen. Vier vertellers, waaronder het meisje (Louki, ofwel Jacqueline Deplanque). Gelezen 2011.
Mortier, Edwin. Gestameld liedboek, Moedergetijden (De Bezige Bij, 2011).
Liederen is niet de goede term, poëtische aantekeningen beter. Ik vind het prachtige en soms ontroerende schetsen over het dementeren van zijn moeder, de volharding van zijn vader en zjn eigen reacties. Ben het totaal niet eens met Marja Pruijs, die in Vrij Nederland ergens in september 2011 twee pagina's kreeg om het  boek de grond in te schrijven, ten gunste van Tom Lanoye (Sprakeloos), die daarmee niet gelukkig zal zijn geweest, nog afgezien van de vraag of het niet wat slordig is om een dementerende moeder te vergelijken met een moeder die een infarct kreeg.
Naipaul, V.S. A bend in the river. Herinner ik me als een prachtig boek. Nog eens herlezen.
Malamud, Bernard. The fixer. 1966, gelezen in 2016. Het pocketje stond al heel lang in mijn kast. De droeve lotsgevallen van Yakov.
Martelaere, Patricia de. Wereldvreemdheid, essays. 2000, gelezen in 2012. Mooie bespiegelingen, de moeite van het herlezen en overdenken waard. Een wijze blik op denken in 'west' en 'oost'.
Münninghoff, Alexander. De stamhouder, een familiekroniek. 2016, gelezen in 2016. Fantastisch tijdsbeeld van Letland tijdens en Nederland na WO II.
Munro, Alice. Dear Life. Vintage International / Random House, New York, 2012. Gelezen 2015. Prachtige, melancholieke verhalen.
Murakami, Haruki. Dans, dans, dans. Had moeite om de eerste 50 bladzijden tot me te nemen, maar daarna greep het me toch. Bizar verhaal, op de rand van realistisch, en een vervreemdende hoofdpersoon. Gelezen 2010.
O'Hanlon, Redmond. Tussen Orinoco en Amazone. Singel Pockets, 1988. Geleend voor een vakantie. Dat viel wat tegen. Het reisverslag is wel amusant, maar wat een rare reisgenoot koos hij.
Oldenhave. Mirjam. Mees Kees in de gloria. CPNB, 2010. KInderboekenweekgeschenk. Vrolijk en vlot verhaaltje voor pakweg 9+ in korte hoofdstukjes over stagiair Kees en zijn klas, met name Tobias. Vondst: de tekenwedstrijd, om toch nog eng verband te hebben met het motto van de Kinderboekenweek. Een teek, twee teken... een teek op een teek op een teek. Pleit voor CPNB dat ze het accepteerden.
Over God. Opstellen van zeven auteurs. (Tabula, 1983.) Dat van Joyce & Co (Geerten Meijsing) is een draak, niet uitgelezen. Die van Oek de Jong en Nicolaas matsier vond ik het onderhoudendst. Herlezen in 2011.
Pamuk, Orhan. Sneeuw. Geroemd boek, maar ik hakte halverwege af. Het decor (besneeuwd Kars, Oost-Turkije, het bestaat echt) was fascinerend, maar de intrige vond ik saai, ondanks dat gedoe met hoofddoekjes en politieke islam dezer dagen zeer in de belangstelling is. Iemand had deze auteur de opdracht moeten geven dit verhaal in te dikken tot de helft. (Februari 2006.)
Panzer, Mary. Lewis Hine. Fijn klein boekje uitgegeven door Phaidon, over een Amerikaanse fotograaf (1874-1940), die vooral documentair werk maakte over arbeidsomstandigheden en levensomstandigheden van minder bedeelde landgenoten. De eerste foto is die van een jonge immigrante in de centrale hal van het immigratiebureau op Ellis Island. Hine voorzag zijn foto's graag van een tekst en in dit geval koos hij een regel uit een gedicht van Walt Whitman:

Inquiring, tireless, seeking what is yet unfound... 
But where is what I started for, so long ago?
And why is it yet unfound?

(De hier geplaatste afbeelding doet de kwaliteit van het boekje geen recht.)
Gelezen / gezien 2012, naar aanleiding van een tentoonstelling van Hine's werk in het Rotterdamse Fotomuseum.


Peskens, R.J. Mijn tante Coleta. Eindelijk eens gelezen. Mooi! Vooral de erotische passages. Gelezen in 2002.
Poe, Edgar Allan. Tales of Mystery and Imagination. Gelezen en herlezen. Maar zijn Poems staan nog ongelezen in de kast.
Provoost, Anne. Beminde ongelovigen, atheïstisch sermoen, pamflet. Querido, 2008.
Lezenswaard! En vol goede wil.
Quintana, Anton. De Hemelruiter. Verschenen 2003, vervolg over de geheimzinnige sjamaan Bod Pa en weer vol uitspraken waaraan je even blijft hangen. Een wijs boek.
Reve, Karel van het. Literatuurwetenschap: het raadsel van de onleesbaarheid. Johan Huizinga-lezing 1978. Gelezen tijdens mijn studie literatuurwetenschap, met veel plezier herlezen in november 2010. Mooi staaltje retoriek - met intussen veel behartenswaardige, wat mij betreft herkenbare opmerkingen over deze 'wetenschap'.
Rijsewijk, Trees van. Kumari, Mijn dochter uit Nepal. De Geus, 1999. Beetje snel gelezen, vooral als voorbereiding op reis Nepal. Niettemin: ontroerend relaas hoe zij zich ontfermt over een Nepalees meisje. En ja, tussendoor leert het iets over Nepal. (Februari 2012.)
Rood, Lydia. Kahoela Dzong. CPNB, 2007, Kinderboekenweekgeschenk. Tja.
Rosenboom, Thomas. Vriend van verdienste. Singel Pocket, 2002, 10e druk, oorspr. 1985. Gelezen december 2010. Hoofdpersoon weet teveel van stel leeftijdgenoten en wordt daarom vermoord. Voer voor stijlstudie! De verteller hanteert een merkwaardige, gedragen stijl, met hier en daar licht archaïsche woorden, het leek wel of ik Simon Vestdijk las. Past niet bij de verhaalfiguren, maar verleent het verhaal wel een droom-achtig karakter. Knappe karakterstudie, dat ook.
Schopenhauer, Arthur. De kunst om gelukkig te zijn. Boom, Kleine Klassieken, 2011. Gelezen in Nepal, en tijdens fietsvakantie 2012 nog eens. Heerlijk boekje, van een sceptische romanticus die zich graag indekte. Aanrader. Vrt. van Die kunst, glücklich zu sein, 1998, uiteraard een bundel van eerder verschenen stukken. Vert. Cyril Lansink, bezorger van de bundel Franco Volpi.
Sjón. Blauwvos. Uit het IJslands vert. door Marcel Otten. De Geus, 2006, oorspr. 2003, Skugga-Baldur.
Merkwaardig verhaal in vier delen over een dominee die sterft tijdens een vossejacht en een meisje met het syndroom van Down dat door een plantkundige liefderijk wordt verzorgd. Prachtige, karige, uitgebeende stijl.
Springer, F. Bericht uit Hollandia & Schimmen rond de Parula. (Salamander, 1979.) Vier verhalen, licht van stijl en toch tragisch. Herlezen in 2011.
Steinz, Pieter. Waanzin in de wereldliteratuur.
Onderhoudend opstel (boek-van-de-maand) over gekte in literatuur, maar wel wat rommelig.
Stevens, Marcus. In het donkere hart van Africa. Van de koopjestafel NBD Biblion, 2003. De een verdwaalt na vliegtuigongeluk in het oerwoud, de ander gaat hem zoeken, vergezeld door hun blinde zoon. Niet gek, zelfs spannend.
Tartt, Donna. The Little friend. Langzaam opgebouwde spanning. Merkwaardig: aan het eind wat ouderwetse onbevredigdheid omdat ik nog niet wist wie nou Robin had vermoord. 2003.
Thomas, Dylan. Under Milk Wood. Op Kreta 2008 herlezen en weer genoten. Top Tien favorieten. Wat een poëzie, wat een beelden, wat een taal, enz.
Tyler, Anne. Jouw plaats is leeg. Mooie, tot weemoed stemmende verhalen..., heel subtiel verteld. Gelezen 2016.
Tryzna, Tomek. Meisje Niemand. Prachtig, dromerig verhaal. De schemerwereld van mij onbekende meisjesbreinen.
Zafón, Carlos Ruiz. De schaduw van de wind. Gelezen 2006. Bestseller, en terecht. Schitterend verhaal. Prachtige barokke personages.
Zaid, Gabriel. Zo veel boeken, lezen en uitgeven in een tijd van overvloed. Onderhoudend, amusant, maar ook wel erg redundant. Gelezen 2006.
Ung, Loung. Eerst doodden ze mijn vader. Verschenen 2000, 2003 (Ned. vert., Flamingo).
Autobiografisch relaas over belevenissen tijdens Pol Pot, Cambodja. Allemaal heel gruwelijk en heel leerzaam, maar helaas niet erg sprankelend verteld en te uitvoerig. Gelezen 2007.
Vegter, Anne. Sprookjes van de planeet aarde. Wendy was er over te spreken (Leesgoed 2006/5). Ik vond het maar flauw gedoe, beetje nadoen van Dahl. Overschat. Zal wel door meer kinderboekrecensenten bejubeld worden.
Verne, Jules. Een dagblad in de 29e eeuw. (Telegroup Nederland, 1997.) Vermakelijk, niet meer dan dat. Die Jules kon zijn gehoor (journalisten in New York) wel kietelen. Gelezen 2011.
Visser, Carolijn. De koude heuvels van Mongolië. (In één bundel: Grijs ChinaDe koude heuvels van Mongolië.) Een reeks stukjes, daterend uit 1991. Gelezen begin september 2015. Vermakelijk, maar we zijn inmiddels zo'n 25 jaar verder...
Visser, Carolijn. Tibetaanse perziken. Augustus, 2003. Gelezen 2015. Mooie reisverslagen. P. 205 nauwkeurig in tijd te plaatsen: 1-6-2001, kroonprins vermoordt zijn familie. Onmisbaar leesgoed voor zwevo's die naar Tibet willen, maar de zakelijke reisinfo zal achterhaald zijn.
Vlugt, Simone van der. De ooggetuige. CPNB, 2012, gelezen 2012. Vlot niemendalletje van een moordverhaal.
Vriesekoop, Bettine. Bij de Chinees. Gewoonten en gebruiken in China. (2008.) Halverwege afgehaakt bij deze handleiding voor China bezoekende vertegenwoordigers van bedrijven.
Vromans, Leo. De adem van Mars en Snippers. (2010.)
Twee (veel) eerder verschenen (1956 en 1958) bundels in de Salamanderreeks met (veel) eerder verschenen opstellen, gelezen tijdens reisje naar Marrakech en Essaouira in 2010. Onderhoudend, en heel bijzonder hoe hij lichtvoetig en daardoor indringend over zijn oorlogservaringen en eerste jaren in de VS kan schrijven.
Wallach, Tommy. We keken allemaal op. Voor tieners bedoelde toekomstroman. Een asteroïde raast op de aarde af. Wat doen we? Hoofdpersonen zijn enkele tieners - en die zijn erg met zichzelf en elkaar bezig. Veel gemiste kansen. Gelezen 2016.
Welch, Ronald. De schildknaap van Outre-Mer. Van der Peet, Amsterdam, [jaartal niet vermeld.] Vert. Nini Brunt, oorspr. titel Knight Crusader. Ills. William Stobbs.
Absolute tophit uit mijn leesjeugd en sindsdien nog herlezen. Hoewel de stijlbreuken en onhandigheden nu te zien zijn, toch een kinderboek dat herdruk zou verdienen. 'Voor je overgang van lyceum 1 naar gym 2'.
Westerman, Frank. Ararat. Gelezen als voorbereiding op rondreisje in Oost-Turkije, 2011. Informatief, onderhoudend. Maar niet indrukwekkend.
Wierenga, Tommy. Dit zijn de namen. 2012. Prachtig verhaal. Wegen van politie-inspecteur Pontus Beg aan het eind van zijn loopbaan en groep verdwaalde vluchtelingen komen samen in Michailopol. Idem die van Beg en de enig overgebleven rabbi Zalman Eder. Ingehouden, 'droge' verteller. Gelezen januari 2013.
Wierenga, Tommy. De heilige Rita. 2017. Gelezen 2018. Heel goed. Heel ver weg en toch dichtbij. Vooral dat einde...
Williams, John. Augustus. 2014. Het duurde even voordat ik er in kwam, maar toen liet dit verhaal-in-briefvorm over het leven van keizer Augustus me niet meer los. Ik kreeg het in vertaling en vertaler Edzard Krol heeft volgens mij goed werk geleverd, maar uiteraard raad ik aan om het origineel te lezen. Gelezen 2015.
Williams, John. Stoner. 1965 (2012). Wat een schitterend verhaal. Of casus. Geschreven als een rapport, of rapportage.
Winterson, Jeanette. The stone gods. 2007. Echt iets om niet al te lang na Doris Lessings Memoirs of a survivor te lezen, maar dit past meer in de lijn Wij (Zamjatin), Brave new World, 1984. Geen optimistisch verhaal. Wel prachtig, tegelijk zwaarmoedig en hilarisch (computerhoofd Spike tussen de benen van Nebraska, ‘I’m performing cunnilingus on Nebraska’, p. 209 Penguin) en vol citabele passages. Haar stijl deed me denken aan Kurt Vonnegut (Slaughterhouse 5 e.a.), indrukwekkend droog.
Witte, Arjan. Rode zeep. 1995. Begreep in 2010 dat dit verhaal iets als cultstatus zou hebben. Jongerenverhaal in grauwe wijk, veel onderling macho-geweld, hoofdpersoon valt uiteindelijk uit de gratie. Gelezen, nou ja, deels doorgebladerd 2010.
Zomeren, Koos van. Meisje in het veen. 1996. Eigenaardig verhaal met veel grauwe klauwier erin. Wie het meisje vermoord heeft, wordt niet duidelijk, wel het indirecte verband met vertellers eigen aanstaande scheiding. Wel mooie, lichtvoetige stijl. (2007.)
Zwigtman, Floortje. Schijnbewegingen. 2005. Prachtig, Dickens-achtig verhaal over Adrien Mayfield, de jongen uit de sloppen met voorkeur voor mannen, die in de kringen rond Oscar Wilde terechtkomt. Uitgebracht als kinderboek, nou ja, jongerenboek, maar dat ligt puur en alleen aan de verteller (Mayfield) en zijn toonzetting. (2007.)
Zwigtman, Floortje. Spiegeljongen. 2010. Derde en laatste deel trilogie over Adrian Mayfield. Ook dit: prachtig, Dickens-achtig verhaal. Adrian tracht wraak te nemen op zijn grote liefde, die het uitmaakt onder druk van zijn broer. Dat lukt, maar Adrian gaat er bijna aan onderdoor. Eind goed al goed, niettemmin. Gelezen 2010.