Er moet meer gezongen worden, ook op school. Waarom? Daarom. Het is kunst, het kan mooi zijn, ook zelfs helend en troostend en het schijnt ook nog mee te helpen de ontwikkeling van allerlei cognitieve vaardigheden te ondersteunen, zoals tellen, rekenen en taal, en met een vaardige zangjuf of -meester is het ook nog leuk. Dit zou iets uitgebreider kunnen, zeker... Zie voor mijn part, als je in het onderwijs werkt, De wereld in kinderboeken.
Nee, niet per se het Wilhelmus, of zeker niet alleen. Al was het maar omdat het Wilhelmus een tamelijk onbegrijpelijke tekst heeft en vijftien coupletten lang is. Het kan geen kwaad om het eens te hebben over wat eigenlijk Nederlands is, want de gevaarlijke neiging bestaat om dat te associëren met melkboerenhondenhaar, bleke huid en blauwe ogen, Zwarte Piet en stroopwafels, maar het Wilhelmus is helaas daarvoor niet een vanzelfsprekend uitgangspunt. Nederlands als taal wordt bovendien ook buiten Nederland gesproken en is veel ouder dan het Koninklijk der Nederlanden (1815-heden).
Het best voor jonge kinderen zijn korte liedjes, met een sterk ritme en enige vorm van klankrijm. (Hoeft geen eindrijm te zijn.) Daar kan bij bewogen worden. De tekst kan op zich lekker onbegrijpelijk zijn, zoiets als ozewiezewoze wallakristalla bijvoorbeeld.
Voor oudere kinderen doet het er iets meer toe waar het over gaat, maar blijft staan dat ritme belangrijk is, naast melodie: het moet immers duidelijk zijn waarom er gezongen wordt en niet voorgedragen of voorgelezen. Liederen zijn poëzie maar niet alle poëzie is zingbaar.
Erik van Os en Elle van Lieshout maken mooie liedjes voor zeer en iets minder jonge kinderen en hebben die soms gebundeld in een boek, zoals Schatje en Scheetje en laatst nog Blote Billie.
Inge Besaris & Chris Oelmeijer (Theater Snater) kunnen het ook. Onlangs verscheen De Schreeuw van de Meeuw en ander gesnater, een prentenboek met twaalf liedjes 'die we door de jaren heen voor verschillende projecten (Theater Snater, Wijs! en Mannen van Hee) gemaakt hebben'.
Hun teksten zijn niet heel verfijnd poëtisch maar wel leuk en lekker zingbaar:
Ik schreeuw, ik roof en ik pik
De schrik van Terschelling en omtrek ben ik
Een meeuw met karakter, een meeuw uit één stuk
en als ik op je kop schijt
dan brengt dat geluk
Uit het lied 'De meeuw'. Of, als nu toch de naam Terschelling valt:
Ik ben al eens naar Spanje,
Italië en Frankrijk op vakantie geweest
Maar altijd kreeg ik heimwee na een dag of drie
en dat was niet bepaald een feest
Maar op Terschelling is er nooit een vuiltje aan de lucht
totdat we weer thuis zijn, want dan wil ik terug!
Ik wil nooit meer weg
ook al is het windkracht negen
Nooit meer weg van Terschelling
Ik wil nooit meer weg
ook al zeikt het van de regen
Nooit meer weg van Terschelling.
Dat laatste couplet dan vier keer herhaald!
Iets horen? Dat kan op de website van Theater Snater. Het oordeel daarover laat ik aan de luisteraar.
Besaris, Inge, & Chris Oelmeijer. De schreeuw van de meeuw en ander gesnater. Met tekeningen van Donna Kroese. Lemniscaat, 2025. ISBN 978 90 477 1713 3, 26 p.
