'Is dyslexie een stoornis?'luidt de kop boven een artikel van Anna Bosman en Kees Torenaar in De Psycholoog april 2020, en het korte antwoord is: nee.
Dat is natuurlijk veel te kort voor een academisch artikel van 10 pagina's en er valt dus wel iets meer over te melden.
Heel origineel vergeleken de twee onderzoekers de definities van dyslexie met longontsteking - ook een aandoening.
Met die definities is iets mis, vonden ze. Ze zijn tautologieën. Zo is er een gangbare manier om alle leerlingen die tot de 10% slechtst op leestoetsen presterende leerlingen van het etiket dyslexie te voorzien. Zo houd je dus altijd kinderen die aan dyslexie lijden, want er is altijd en overal een 10 % die het slechtst presteert.
Ook ontdekten ze dat het etiket geplakt wordt op een vergaarbakje van verschijnselen, dat vooral gevormd wordt door uitsluiting van ándere zaken, zoals blind- en doofheid. Wat tot de conclusie zou leiden dat er geen blinden en doven met dyslexie bestaan. En, stellen de auteurs,
Vaststellen of iemand een stoornis heeft, zou niet afhankelijk moeten zjn van de prestaties van anderen. Als iemand onderzocht wordt op longontsteking, dan is de diagnose niet afhankelijk van de toestand van de longen van haar of zijn medemens. Bij dyslexie is dat wel het geval.
Waarvan akte.
Posts tonen met het label Leeservaringen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Leeservaringen. Alle posts tonen
dinsdag 28 april 2020
maandag 6 februari 2017
De honderd beste...
Hoera, weer een lijst Beste Kinderboeken. Deze keer (d.d. 24-1-2017) van niemand minder dan de huidige Ambassadeur van het Kinderboek (in Nederland), Jan Paul Schutten. 'De Kinderboekenambassadeur is een initiatief van Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met Stichting SSS en Stichting CPNB.'
'De functie is geïnspireerd op het Britse Children’s Laureate. De Kinderboekenambassadeur geeft de promotie van kinder- en jeugdboeken een herkenbaar gezicht en draagt de boodschap uit dat (voor)lezen een verschil kan maken in het leven van jonge mensen. De Kinderboekenambassadeur bereikt een breed publiek door publicaties, workshops, lezingen en andere activiteiten een breed publiek waaronder leerkrachten, ouders en kinderen, maar ook politici en aankomend auteurs.'
Een lijst, dus, gepubliceerd op het blog van de Kinderboekenambassadeur, aldus ingeleid:
'Elk jaar verschijnen er een dikke tweeduizend kinderboeken. Laten we eens aannemen dat vijftig boeken daarvan echte parels zijn. Dan verschijnen er dus in tien jaar tijd 500 prachtige boeken. Vul dat eens aan met de klassiekers die er al waren. Dan kom je op hónderden geweldige kinderboeken. Voor ieder kind moet er dus een geschikt boek te vinden zijn. Maar smaken verschillen en niet ieder kind is hetzelfde. Dus hoe vind je tussen dat enorme aanbod het juiste boek voor elk kind? Moet het spannend zijn of grappig? Of beide? Informatief? Poëtisch? Veel plaatjes of weinig? Uitdagend of juist wat eenvoudiger?
Als hulpmiddel bij die zoektocht heb ik twee lijsten laten samenstellen door zo'n vijftien kinderboekenexperts. Een lijst voor de onderbouw en een voor de bovenbouw met vijftig van de meest uiteenlopende titels die nog steeds verkrijgbaar zijn. Klassiekers, bestsellers, bijzondere boeken, extreem toegankelijke boeken, encyclopedieën, moppenboeken: echt van alles wat, in elk genre. Deze lijst kan helpen bij het zoeken van de juiste genres, onderwerpen en soorten boeken voor ieder kind. En mocht je hiermee dat juiste boek gevonden hebben, dan kan dat weer als startpunt dienen voor vele geweldige nieuwe titels.'
Wie die vijftien experts waren, vermeld hij helaas niet.
De lijst is even aanvechtbaar als iedere andere Top Honderd en is zo te zien een mengsel van door recensenten en door kinderen hooggewaardeerde titels, zodat bijvoorbeeld Iep van Joke van Leeuwen vrolijk figureert naast Dolfje Weerwolfje van Paul van Loon (onderbouw) en Suikerspin van Derk Visser naast Dummie de mummie van Tosca Menten.
Er staan ook geheide klassiekers op als Brief voor de koning van Tonke Dragt en De GVR van Roald Dahl.
Ach, zo'n lijst aanvechten is altijd weer leuk recensentenwerk en dat blijkt ook wel uit de reacties. 'Ik mis die'; 'ik mis deze'... (Opgewekt antwoord van de ambassadeur: 'We gaan de lijst gewoon uitbreiden. Kom maar op met goede titels, wel graag met motivatie.')
Mooie reactie van Nanda Roep: 'Misschien is een manier om te zoeken suggereren, beter dan een (beperkende) lijst opperen?'
Het doet er niet zo erg toe, smaken verschillen (inderdaad).
Wat er toe doet is dat zo'n lijst wellicht een middeltje is om lezen te bevorderen.
Dat moet nog blijken.
'De functie is geïnspireerd op het Britse Children’s Laureate. De Kinderboekenambassadeur geeft de promotie van kinder- en jeugdboeken een herkenbaar gezicht en draagt de boodschap uit dat (voor)lezen een verschil kan maken in het leven van jonge mensen. De Kinderboekenambassadeur bereikt een breed publiek door publicaties, workshops, lezingen en andere activiteiten een breed publiek waaronder leerkrachten, ouders en kinderen, maar ook politici en aankomend auteurs.'
Een lijst, dus, gepubliceerd op het blog van de Kinderboekenambassadeur, aldus ingeleid:
'Elk jaar verschijnen er een dikke tweeduizend kinderboeken. Laten we eens aannemen dat vijftig boeken daarvan echte parels zijn. Dan verschijnen er dus in tien jaar tijd 500 prachtige boeken. Vul dat eens aan met de klassiekers die er al waren. Dan kom je op hónderden geweldige kinderboeken. Voor ieder kind moet er dus een geschikt boek te vinden zijn. Maar smaken verschillen en niet ieder kind is hetzelfde. Dus hoe vind je tussen dat enorme aanbod het juiste boek voor elk kind? Moet het spannend zijn of grappig? Of beide? Informatief? Poëtisch? Veel plaatjes of weinig? Uitdagend of juist wat eenvoudiger?
Als hulpmiddel bij die zoektocht heb ik twee lijsten laten samenstellen door zo'n vijftien kinderboekenexperts. Een lijst voor de onderbouw en een voor de bovenbouw met vijftig van de meest uiteenlopende titels die nog steeds verkrijgbaar zijn. Klassiekers, bestsellers, bijzondere boeken, extreem toegankelijke boeken, encyclopedieën, moppenboeken: echt van alles wat, in elk genre. Deze lijst kan helpen bij het zoeken van de juiste genres, onderwerpen en soorten boeken voor ieder kind. En mocht je hiermee dat juiste boek gevonden hebben, dan kan dat weer als startpunt dienen voor vele geweldige nieuwe titels.'
Wie die vijftien experts waren, vermeld hij helaas niet.
De lijst is even aanvechtbaar als iedere andere Top Honderd en is zo te zien een mengsel van door recensenten en door kinderen hooggewaardeerde titels, zodat bijvoorbeeld Iep van Joke van Leeuwen vrolijk figureert naast Dolfje Weerwolfje van Paul van Loon (onderbouw) en Suikerspin van Derk Visser naast Dummie de mummie van Tosca Menten.
Er staan ook geheide klassiekers op als Brief voor de koning van Tonke Dragt en De GVR van Roald Dahl.
Ach, zo'n lijst aanvechten is altijd weer leuk recensentenwerk en dat blijkt ook wel uit de reacties. 'Ik mis die'; 'ik mis deze'... (Opgewekt antwoord van de ambassadeur: 'We gaan de lijst gewoon uitbreiden. Kom maar op met goede titels, wel graag met motivatie.')
Mooie reactie van Nanda Roep: 'Misschien is een manier om te zoeken suggereren, beter dan een (beperkende) lijst opperen?'
Het doet er niet zo erg toe, smaken verschillen (inderdaad).
Wat er toe doet is dat zo'n lijst wellicht een middeltje is om lezen te bevorderen.
Dat moet nog blijken.
dinsdag 21 juni 2016
Kakafonie
Het is me weer gebeurd: ik ging op reis en nam een boek mee. Maar 's avonds had ik geen leeslicht, dus besloot ik een e-boek te lezen. Overdag The fixer van Bernard Malamud, 's avonds op de i-pad The Little Red Chairs van Edna O'Brien.
The Fixer meegenomen omdat het al zo lang in mijn kast stond (ik weet niet eens hoe het daar ooit in is beland) en een lekker licht boekje is. (Letterlijk, bedoel ik!) En misschien ook omdat het past bij de streek waar ik naar toe ging, Oost-Europa, Riga om precies te zijn. Het verleden van de Oekraïne raakt dat van Letland. (Om zijn accent te verklaren zegt Yakov Bok op een gegeven moment zelfs dat hij uit Letland komt.)
Het einde van de Rode mens van Svetlana Alexijevitsj liet ik op mijn nachtkastje achter, half gelezen. Veel te zwaar om mee te nemen. En Klein Duimpje van Wim Hofman (gesnuffeld, eerste bladzijden) liet ik ook achter. Een mooi licht reisboekje, maar dat heb je zo uitgelezen. Goed voor dagjes uit met leesgoed in de rugzak.
En dan heb ik het nog niet over In het licht van wat wij weten van Zia Haider Rahman, waarvan ik weken geleden de eerste pagina's las, maar dat andere verhalen voor moest laten gaan. Een echt nachtkastje-boek, veel te zwaar om mee te nemen. Hoop eraan toe te komen voor de lieve leenster het terug wil.
The Little Red Chairs heb ik nog niet uit - ik vrees dat het moet wachten op het volgende reisje maar ik lees het beslist uit, want het begon veelbelovend broeierig, met de aankomst van een vreemdeling in een slaperig Iers dorpje.
Terug thuis heb ik me vervolgens verdiept in Anna van Niccolò Ammaniti, en vervolgens kwamen er drie boeken ter beoordeling ('graag vóór 1 juli') en stortte ik me op het eerste daarvan, een soort Oom Jan leert zijn neefje schaken over filosofie, en vervolgens op het tweede, een volstrekt zouteloos fantasieverhaaltje over maanreizende zussen. De Rode mens moest maar even wachten, net als het licht van Zia.
Het is alsof ik in mijn hoofd voortdurend van kamer naar kamer wandel. Iedere kamer bevat een totaal andere stem in een ander landschap en een andere sfeer. Ik moet iedere keer even omschakelen: wie spreekt hier nu weer.
Als vanzelf komen er onlogische verbanden. Dat is geen opzet, maar het gevolg van wisselende vertellers.
Dus wordt het armetierige dorp van de fikser een pieplein beetje verlengd in het ook niet heel bloeiende dorp in Ierland. Verder houdt het op, want hoofdpersoon Yakov Bok lijkt waarachtig niet op de geheimzinnige onbekende die het dorp intrekt als therapeut. Hoewel, die man draagt een lange zwarte jas en in de omgeving van de fikser zijn ook heel wat lange jassen... En o ja, de bureaucratische Russen die in The Fixer rondstappen lijken wel erg op de apparatsjiks die in Het einde van de Rode mens rondlopen.
Natuurlijk, ik houd een en ander wel uit elkaar. En Anna spoorde met geen enkel ander verhaal.
Inmiddels lees ik weer netjes boek na boek, in plaats van meerdere tegelijk. Al moesten die drie te beoordelen boeken er even tussendoor en zou het zomaar kunnen dat ik de Rode mens even laat wijken voor Klein Duimpje.
The Fixer meegenomen omdat het al zo lang in mijn kast stond (ik weet niet eens hoe het daar ooit in is beland) en een lekker licht boekje is. (Letterlijk, bedoel ik!) En misschien ook omdat het past bij de streek waar ik naar toe ging, Oost-Europa, Riga om precies te zijn. Het verleden van de Oekraïne raakt dat van Letland. (Om zijn accent te verklaren zegt Yakov Bok op een gegeven moment zelfs dat hij uit Letland komt.)
Het einde van de Rode mens van Svetlana Alexijevitsj liet ik op mijn nachtkastje achter, half gelezen. Veel te zwaar om mee te nemen. En Klein Duimpje van Wim Hofman (gesnuffeld, eerste bladzijden) liet ik ook achter. Een mooi licht reisboekje, maar dat heb je zo uitgelezen. Goed voor dagjes uit met leesgoed in de rugzak.
En dan heb ik het nog niet over In het licht van wat wij weten van Zia Haider Rahman, waarvan ik weken geleden de eerste pagina's las, maar dat andere verhalen voor moest laten gaan. Een echt nachtkastje-boek, veel te zwaar om mee te nemen. Hoop eraan toe te komen voor de lieve leenster het terug wil.
The Little Red Chairs heb ik nog niet uit - ik vrees dat het moet wachten op het volgende reisje maar ik lees het beslist uit, want het begon veelbelovend broeierig, met de aankomst van een vreemdeling in een slaperig Iers dorpje.
Terug thuis heb ik me vervolgens verdiept in Anna van Niccolò Ammaniti, en vervolgens kwamen er drie boeken ter beoordeling ('graag vóór 1 juli') en stortte ik me op het eerste daarvan, een soort Oom Jan leert zijn neefje schaken over filosofie, en vervolgens op het tweede, een volstrekt zouteloos fantasieverhaaltje over maanreizende zussen. De Rode mens moest maar even wachten, net als het licht van Zia.
Het is alsof ik in mijn hoofd voortdurend van kamer naar kamer wandel. Iedere kamer bevat een totaal andere stem in een ander landschap en een andere sfeer. Ik moet iedere keer even omschakelen: wie spreekt hier nu weer.
Als vanzelf komen er onlogische verbanden. Dat is geen opzet, maar het gevolg van wisselende vertellers.
Dus wordt het armetierige dorp van de fikser een pieplein beetje verlengd in het ook niet heel bloeiende dorp in Ierland. Verder houdt het op, want hoofdpersoon Yakov Bok lijkt waarachtig niet op de geheimzinnige onbekende die het dorp intrekt als therapeut. Hoewel, die man draagt een lange zwarte jas en in de omgeving van de fikser zijn ook heel wat lange jassen... En o ja, de bureaucratische Russen die in The Fixer rondstappen lijken wel erg op de apparatsjiks die in Het einde van de Rode mens rondlopen.
Natuurlijk, ik houd een en ander wel uit elkaar. En Anna spoorde met geen enkel ander verhaal.
Inmiddels lees ik weer netjes boek na boek, in plaats van meerdere tegelijk. Al moesten die drie te beoordelen boeken er even tussendoor en zou het zomaar kunnen dat ik de Rode mens even laat wijken voor Klein Duimpje.
Abonneren op:
Posts (Atom)